پردازنده یا CPU اصلی ترین معیار خرید رایانه و مهم ترین فاکتور برای تصمیم گیری و انتخاب است . البته مقایسه پردازنده های مختلف کمی دشوار شده زیرا : پردازندهها طی دهه گذشته مسیری طولانی را طی کردهاند؛ به حدی که مقایسه موثر پردازندهها با یکدیگر سردرگم کننده است. در اینجا نحوه مقایسه صحیح آنها آموزش داده شده .
واحد پردازش مرکزی (CPU) که با نام پردازنده نیز شناخته میشود، به عنوان مغز رایانه عمل میکند و مهمترین جزء آن به حساب میآید. متأسفانه مقایسه دقیق دو پردازنده مختلف در کنار هم کار سختی بوده و به همین دلیل امکان دارد شما را هنگام خرید پردازنده ( CPU ) سردرگم نماید.
فقط به دو جنبه تبلیغاتی پردازندهها اعتماد نکنید !
چنانچه اطلاعاتی در مورد نحوه کار CPU ندارید، لازم نیست نگران باشید؛ چراکه سایتهایی وجود دارند که انجام چنین مقایسههایی را آسان کردهاند. در این مقاله، به شما آموزش داده میشود که هنگام مقایسه پردازندههای مختلف چه چیزهای مهمی وجود دارد و همچنین نحوه مقایسه صحیح آنها بیان میشود.
در مقایسه پردازنده های مختلف ؛ سرعت کلاک همه چیز نیست
همانطور که بیان شد، در تبلیغات در مورد پردازندهها اکثراً برروی سرعت کلاک و تعداد هستهها تمرکز میشود. سرعت کلاک معمولاً واحد هرتز ذکر میشود (مثلا 3.14 گیگاهرتز) در حالی که تعداد هستهها معمولاً به صورت عبارتهای دو هستهای، چهار هستهای، شش هستهای یا هشت هستهای بیان میشود.
در گذشته گمان بر این بود که هرچه سرعت کلاک بیشتر باشد یا با وجو تعداد هستههای بیشتر ، پردازنده سریعتر هست. اما امروزه ثابت شده که فناوری پردازنده به تنهایی به این دو پارامتر وابسته نیست؛ زیرا پردازندهها در حال حاضر دارای قسمتهای دیگری نیز هستند که آنها سرعت عملکرد CPU را تعیین میکنند.
در نتیجه
زمانی که همه قسمتهای پردازنده در یک چرخه کلاک واحد جمع شوند، میتوان مشخص کرد که آن پردازنده چقدر میتوان محاسبات و فعالیتهای رایانشی انجام دهد. برای مثال اگر انجام تسک X برروی پردازنده A به اندازه دو چرخه کلاک و برروی پردازنده B به اندازه یک چرخه کلاک طول بکشد، حتی اگر پردازنده A نسبت به پردازنده B سرعت کلاک بیشتری داشته باشد ، بازهم پردازنده B بهتر خواهد شد.
سرعت کلاک را تنها زمانی برای مقایسه پردازنده های مختلف در نظر بگیرید که میخواهید از بین دو پردازنده متعلق به یک خانواده با تعداد هسته یکسان، یکی را انتخاب نمایید. به عنوان مثال اگر میخواهید از بین پردازندههای چهار هستهای Intel Core i5 Skylake یکی را انتخاب کنید، پردازنده با سرعت کلاک بالاتر سریعتر خواهد بود.
برای یک سناریوی دیگر، این هست که در روند مقایسه پردازنده های مختلف ؛ سرعت کلاک یا تعداد هستهها لزوماً عملکرد بهتر را نشان نمیدهند. در نتیجه اگر میخواهید پردازندههای Intel Core i3، Intel Core i5 و Intel Core i7 یا پردازندههای Intel Core i5، Intel Core i7 و Intel Core i9 را مقایسه نمایید، سرعت کلاک و تعداد هستهها اهمیتی ندارند. و اگر بخواهید Intel و AMD یا AMD A10، AMD A8 و AMD FX را مقایسه کنید، سرعت کلاک به تنهایی چیز زیادی به شما نمیگوید.
عملکرد تک هستهای
راز کوچک و البته ناخوشایند دنیای کامپیوتر اینست که حتی اگر شما پردازندهای با چهار هسته را خریداری نمایید، احتمالا هنگام اجرای برنامهها، از همه این چهار هسته استفاده نشود.
اغلب نرم افزارها هنوز تک ترد (single-threaded) هستند، این بدان معناست که آنها به صورت یک فرایند میشوند و مشخصا ؛ یک فرآیند تنها روی یک هسته قابل اجرا هست. پس اگر پردازنده چهار هستهای داشته باشید، عملکرد کاملی از جمع چهار هسته برای آن برنامه دریافت نخواهید کرد.
- بنابراین قبل از خرید CPU باید عملکرد یک ترد (یا تک هستهای) آن را نیز بررسی کنید.
- از آنجایی که همه شرکتها به صراحت این اطلاعات را در مورد محصولاتشان منتشر نمیکنند؛ الزاما از دادههای شخص ثالث مورد اعتماد مانند آزمونهای معیار سایت Passmark استفاده نمایید.
- در لیست کامل معیارهای پردازنده Passmark امتیاز عملکرد تک رشته نیز برای پردازنده مشخص شده
عملکرد حافظه پنهان
اگرچه حافظه نهان یکی از کم ارزش ترین قطعات CPU میباشد ؛ با این حال اهمیت زیادی در تعیین عملکرد پردازنده دارد. در حقیقت، کش ضعیف میتواند سرعت کامپیوتر شما را کم کند! بنابراین ؛ همواره مشخصات ” حافظه نهان پردازنده ” را قبل از خرید بررسی کنید.
کش در واقع ” حافظه RAM پردازنده ” محسوب میشود؛ بدین معنی که CPU از آن برای ذخیره تمام فعالیتهای اخیراً استفاده مینماید. بنابراین در زمانیکه که مجدداً آن فعالیتها درخواست شوند، پردازنده میتواند به جای اجرای مجدد آن، دادههای مورد نیاز را از حافظه نهان بگیرد و بدین ترتیب سریعتر عمل کند.
- پردازندهها دارای سطوح مختلفی از کش هستند که از L1 شروع میشوند و به L3 یا L4 خاتمه مییابند.
- در نظر داشته باشید که شما تنها باید اندازه حافظههای نهان یک سطح را مقایسه کنید.
به عنوان مثال، اگر یک CPU با حافظه نهان L3 دارای 4 مگابایت حافظه و دیگری یک حافظه نهان L3 و 6 مگابایت حافظه داشته باشد، پردازنده 6 مگابایتی را به عنوان گزینه برتر مدنظر داشته باشید (با فرض اینکه سرعت کلاک، تعداد هسته و عملکرد تک ریسهای قابل مقایسهای داشته باشند).
پردازنده گرافیکی مجتمع ( APU )
دو کمپانی Intel و AMD دارای یک محصول APU (ترکیب پردازنده و کارت گرافیک) هستند. پردازندههای جدید معمولاً میتوانند نیازهای گرافیکی اکثر کاربران را بدون نیاز به یک کارت گرافیک جداگانه برطرف کنید.
عملکرد این چیپستهای گرافیکی نیز بسته به CPU متفاوت هستند. باز هم، شما نمیتوانید AMD را با Intel مقایسه کنید. حتی مقایسه مدلهای متعلق به یک خانواده نیز میتواند گیج کننده شود. به عنوان مثال، Intel مجهز به چیپستهای گرافیکی Intel HD، Intel Iris و Intel Iris Pro هستند ؛ اما هر مدل متعلق به Iris لزوماً از مدلهای متلق به HD بهتر نیست.
اگرچه سریهای Athlon و FX AMD بدون تراشههای گرافیکی عرضه میشوند؛ اما قیمت آنها بیشتر از سری A ( از نوع APU) بوده ؛ بنابراین اگر پردازنده Athlon یا FX خریدید باید کارت گرافیک نیز تهیه شود.
به طور خلاصه، در نظر گرفتن ” پردازش گرافیکی پردازندهها ” هنوز هم گیج کننده خواهد بود؛ با این حال، همچنان باید در زمان خرید به آن دقت داشته باشید! در این مورد نیز بهترین گزینه، مشورت با معیارهای شخص ثالث و استفاده از توصیههای آنها است.
Futuremark، آزمون گرافیکی 3DMark را توسعه داده که یکی از بهترین ابزارهای رایگان معیار ویندوز میباشد. شما میتوانید امتیاز ” فیزیک ” پردازنده را بررسی کرده و آن را با لیست موجود در لیست پردازندههای Futuremark مقایسه نمایید. این میتوانید ایده درستی از پردازنده گرافیکی به شما ارائه دهد. 
بهترین روش مقایسه پردازندهها
تمام عوامل ذکر شده در کنار هم قرار میگیرند تا مقایسه CPU را آسان کنند. اکنون این سؤال مطرح میشود که چطور میتوان فهمید که کدام محصول پس از خرید ” بهتر ” انتظارات کاربر را برآورده خواهد کرد !؟ در اینجا چند نکته وجود دارد که میتواند در پاسخ دادن به این سؤال کمک کرده باشد.
ما بطور اختصاصی وب سایت CPUBoss را به شما معرفی میکنیم. این سایت، پردازندهها را بصورت دو به دو با یکدیگر مقایسه کرده و آنها رتبه بندی میکند. علاوه بر این، تفاوت بین آنها را بصورت قابل فهم و پایهای توضیح میدهد.
CPUBoss، معیارهای خاص خود را انجام نمیدهد؛ بلکه در عوض آنها را از منابع مختلف مانند PassMark، PCMark، CompuBench، GeekBench، SkyDiver و غیره جمع میکند. بدین ترتیب نیازی نیست که به سایتهای مختلفی مراجعه شود. 
امتیاز CPUBoss یک پارامتر مطمئن در تصمیم گیری برای خرید شما است؛ بدین معنی که هر CPU امتیاز بالاتری را بخودش اختصاص دهد، در نتیجه : بهتر است. CPUBoss پردازندههای گرافیکی مجتمع را نیز با یکدیگر مقایسه میکند و به شما میگوید که کدام APU عملکرد گرافیکی بهتری دارد.
در صورتی که به دنبال جزئیات بیشتری هستید، ابزار ارزیابی AnandTech را توصیه میکنیم. در این سایت میتوانید معیارهای دقیق انجام شده توسط یکی از بهترین سایتهای مستقل نقد و بررسی سخت افزار را مرور کرده و حتی دو پردازنده را در کنار یکدیگر مقایسه کرده و در نظر بگیرید.
سایر عوامل موثر بر عملکرد پردازنده
وقتی صحبت از عملکرد کلی میشود، پردازنده شما وابسته به سایر سخت افزارهای سیستم عمل مینماید. بنابراین، اگر یک CPU عالی بخرید ولی سیستم شما تنها به 2 گیگابایت حافظه RAM مجهز شود ، سرعت آن بسیار محدود خواهد بود.
